TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ |
| SANAT VE TASARIM (SY) | |
| Kod | STA864 |
| Ad | Sanat ve Mekan İlişkisi |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Bahar |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Doç. Dr. ÖZLEM USLU |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı, sanat üretiminde mekânın yalnızca bir sergileme alanı değil, anlam üretiminin aktif bir bileşeni olarak ele alınmasını sağlamaktır. Öğrencilerin mekân, beden ve izleyici ilişkisini kavramsal ve deneysel düzeyde inceleyerek, mekâna özgü (site-specific) sanat pratikleri geliştirmeleri hedeflenir.
Dersin İçeriği
Bu ders kapsamında mekân kavramı; fiziksel, kavramsal ve deneyimsel boyutlarıyla ele alınır. Çağdaş sanatta enstalasyon, yerleştirme, kamusal alan müdahaleleri ve performatif mekân kullanımları incelenir. Öğrenciler, seçtikleri bir mekân üzerinden araştırma yaparak, o mekâna özgü sanatsal projeler geliştirir. Süreç boyunca kavram geliştirme, mekân analizi, üretim ve dokümantasyon aşamaları bütüncül olarak yürütülür.
Dersin Ön Koşulu
YOK
Kaynaklar
"Gaston Bachelard – Mekânın Poetikası",
Notlar
Bachelard, G. (2013). Mekânın Poetikası. (A. Tümertekin, Çev.). İstanbul: Kesit Yayınları. Lefebvre, H. (2014). Mekânın üretimi. (I. Ergüden, Çev.). İstanbul: Sel Yayıncılık. Tanyeli, U. (2017). Mimarlığın kıyısında: Mekân, kültür, siyaset. İstanbul: Metis Yayınları. Özbek, M. (2004). Kamusal alan. İstanbul: Hil Yayın.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | 1. Mekân kavramını sanatsal ve kuramsal bağlamda analiz eder. |
| ÖÇ02 | 2. Mekân, beden ve izleyici arasındaki ilişkileri yorumlar. |
| ÖÇ03 | 3. Mekâna özgü sanat üretimi gerçekleştirir. |
| ÖÇ04 | 4. Enstalasyon ve yerleştirme pratiklerini uygular. |
| ÖÇ05 | 5. Kamusal alan ve sergileme stratejilerini değerlendirir. |
| ÖÇ06 | 6. Sanatsal üretim sürecini yazılı ve görsel olarak belgeler. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Uzmanlaştığı tasarım alanındaki geleneksel ve güncel teknik ve yöntemler hakkında bilgi sahibidir. | |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Farklı sanat akımlarını, tasarım yaklaşımlarını tarihsel dönemlerinde öne çıkan olanaklar ve düşünce sistemleri ile ilişkili olarak kavrar. | 3 |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sanat ve tasarım olgusunu kültürel, sosyolojik, politik, felsefi ve ekonomik bağlamda değerlendirecek düzeyde kavrar. | |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Günümüz bilgi alanlarının birbiriyle olan ilişkilerini uzmanlık alanında kullanacak biçimde kavrar, disiplinlerarası etkileşimi yaratıcı etkinliklere dönüştürecek biçimde algılar. | 5 |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanıyla ilgili farklı deneyimleri yaratıcı uygulamalarında kullanır. | 5 |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Özgün sanat ürünü oluşturma ve ürün tasarlama süreçlerinde yaratıcı ve yenilikçi yöntemler geliştirir. Farklı malzeme, teknik ve ifade biçimlerini araştırır ve uygular, sonuçlarını değerlendirerek belgeler. | 3 |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Özgün sanat çalışmalarına içerik oluşturur, sergilenmesini organize eder, sonuçlarını değerlendirir, Farklı disiplinlerden sanatçılar, tasarımcılar ve bilim insanlarıyla ortaklaşa projeler geliştir. | 4 |
| PÖÇ08 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Ulusal, uluslararası yarışma ve organizasyonlarda sergilenmeye / sunulmaya değer nitelikte yapıt üretir, Farklı disiplinler arasındaki geçişken ilişkileri çağdaş sunum ve ifade biçimlerine dönüştürerek çoklu gurup çalışmaları planlar . | 4 |
| PÖÇ09 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Günümüz sanatının; çok dilli ve çok araçlı (multimedial) yönelimi doğrultusunda uzmanlık alanlarıyla etkileşim sağlar ve yaratıcı ekipler oluşturur. | 5 |
| PÖÇ10 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Alanıyla ilgili sorunları belirler, bilimsel araştırma yöntem ve ilkelerini uygular, yorumlar. | |
| PÖÇ11 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Alanı ile ilgili problemlerin çözümünde bireysel ve ekip üyesi olarak sorumluluk alır, yeni fikir ve yöntemler geliştirir. | 2 |
| PÖÇ12 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Uzmanlık alanının bilgisini evrensel ve ulusal ihtiyaçlar temelinde topluma ve insanlığa hizmet için kullanır | 4 |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Sanata özgü düşüncelerini ve tasarım önerilerini yazılı, sözlü ve görsel verileri kullanarak paylaşır. | 4 |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Yapıtlarını geleneksel ve dijital medya da sergiler, açıklar ve tanıtır. | |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Uzmanlık alanıyla ilgili akademik toplantılar düzenler, tartışmalara katılır, fikir ve projelerini savunur. | |
| PÖÇ16 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Uzmanlık alanında güncel bilgileri izleyebilecek ve meslektaşları ile iletişim kurabilecek düzeyde yabancı dil bilgisine sahiptir. | |
| PÖÇ17 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Bilimsel ve sanatsal araştırma yöntemlerini kullanır ve sanat ve / veya tasarım alanlarında özgün araştırmalar yapar. | 5 |
| PÖÇ18 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Sanatın ve uzmanlık alanının temel başvuru kaynaklarını tanır, literatür bilgisini, alanının pedagojik yöntem ve tekniklerini, öğretme, denetleme ve değerlendirme becerilerini etkin biçimde kullanır. | 3 |
| PÖÇ19 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Kültürel mirasın önemini ve bu mirasa özgü üretimlerin ve tekniklerin korunması gerektiğini bilir, güncel koşullarda üretilmesi ve yorumlanması için yol gösterir, | |
| PÖÇ20 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Tasarım ve uygulamalarının evrensel, toplumsal ve çevresel boyutlardaki etkilerinin bilincinde olur, sürdürülebilir gelişme, yenilikçilik ve girişimcilik konularında katkı sağlar. | 4 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Derse giriş: Mekân nedir? Fiziksel, kavramsal ve deneyimsel mekân | Haftalık ders akışını inceleme, değerlendirme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 2 | Modernizmden günümüze mekân anlayışındaki dönüşüm | Konuya ilişkin literatür Taraması. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Gösteri, Soru-Cevap, Tartışma |
| 3 | Mekân ve beden ilişkisi | Mekan ve beden ilişkisi hakkında yakın çevrede araştırma- inceleme ve bunları görselleri ile sunuma hazır hale getirme. | Öğretim Yöntemleri: Gösteri, Örnek Olay, Tartışma |
| 4 | İzleyici deneyimi ve algı | Konu başlığı hakkında yakın çevrede araştırma- inceleme ve bunları görselleri ile | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 5 | Enstalasyon sanatı ve yerleştirme pratikleri | Konu başlığı hakkında dünyada yapılmış, ses getirmiş düzenlemeler hakkında literatür araştırması. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Gösteri |
| 6 | Site-specific sanat ve bağlamsallık | Students are encouraged to document their observations through photographs, sketches, or diagrams. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 7 | Kamusal alanda sanat | Kamusal Alanda sanata ilişkin ön araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Gösteri |
| 8 | Ara Sınavlar | Ara proje sunumları / kritik | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav, Proje / Tasarım |
| 9 | Mekânın yeniden kurgulanması (ışık, ses, obje) | "Mekânın yeniden kurgulanması (ışık, ses, obje)" konusunda yakın çevreden örneklem oluşturma ve açıklama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Gösteri |
| 10 | Geçici / efemerik mekânlar ve süreç | Geçici / efemerik mekânlar hakkında literatür araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama, Örnek Olay, Beyin Fırtınası |
| 11 | Sergileme ve küratöryel yaklaşımlar | Sergileme ve küratöryel yaklaşımlar üzerine öneri geliştirme. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Gösteri, Beyin Fırtınası, Bireysel Çalışma |
| 12 | Dokümantasyon ve arşivleme | arşivleme konusunda literatür taraması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Gösterip Yaptırma |
| 13 | Final proje geliştirme | Sunum hazırlığı | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama, Proje Temelli Öğrenme |
| 14 | Askıda Kalmış Mekânsal Uygulamalar: Yerçekimi, Gerilim ve Sergileme | Askıya Alınmış Mekansal Bir Enstalasyon için olanak sağlayabilecek melan araştırmaları yapılacak. | Öğretim Yöntemleri: Proje Temelli Öğrenme , Örnek Olay, Beyin Fırtınası |
| 15 | Final sunumları | Öğrencilerin final sunum oturumundan önce aşağıdaki hazırlıkları tamamlamaları beklenmektedir: Sunumdan önce, kendilerine tahsis edilen mekânsal projeyi tamamlayıp kurulumunu gerçekleştirmeleri gerekmektedir. Kurulum, mekânsal organizasyon, malzeme kullanımı ve yapısal sağlamlık açısından tamamen çözümlenmiş olmalıdır. Aşağıdakileri açıkça ifade eden kısa bir sunum (8-10 dakika) hazırlayın: Projenin kavramsal çerçevesi Çalışma ile seçilen mekân arasındaki ilişki Mekânsal stratejilerin rolü (örneğin, askı, gerilim, denge, izleyici hareketi) Amaçlanan izleyici deneyimi Kavramsal geliştirme, referanslar ve üretim sürecini özetleyen yazılı bir proje bildirimi (800-1000 kelime) sunun. Çalışmanın görsel dokümantasyonunu, fotoğraflar ve/veya video kayıtları da dahil olmak üzere sağlayın. Dokümantasyon, hem genel mekânsal kompozisyonu hem de önemli ayrıntıları yansıtmalıdır. Aşağıdakileri ele alan kısa bir değerlendirme hazırlayın: Mekân, nihai sonucu nasıl etkiledi? Kurulum sırasında hangi zorluklar ortaya çıktı? İzleyici etkileşimi, çalışmayı nasıl şekillendirdi veya değiştirdi? Sunulan her proje için en az bir eleştirel soru veya yorum formüle ederek akran eleştirisine katılmaya hazır olun. | Öğretim Yöntemleri: Proje Temelli Öğrenme |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Öğrencilerin, ders kapsamında geliştirdikleri projeye ilişkin kavramsal çerçeveyi, mekânla kurulan ilişkiyi ve üretim süreçlerini gözden geçirerek, çalışmalarını sözlü ve görsel olarak ifade edebilecek şekilde hazırlık yapmaları beklenmektedir. | Ölçme Yöntemleri: Proje / Tasarım |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Öğrencilerin, ders kapsamında geliştirdikleri projelerin kavramsal çerçevesini, mekânsal ilişkilerini ve üretim süreçlerini yeniden değerlendirerek, çalışmalarını sözlü ve görsel olarak etkin biçimde sunmaya hazır olmaları beklenmektedir. | Ölçme Yöntemleri: Proje / Tasarım |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 4 | 56 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 2 | 20 | 40 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 3 | 3 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 3 | 3 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 144 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 5,76 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||