Genel Bilgi
| Birim | MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ |
| ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ PR. | |
| Kod | CMS219 |
| Ad | Atık Yönetiminde İş Sağlığı ve Güvenliği |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 3. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 2-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 3 AKTS |
| Yerel Kredi | 2 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Lisans Dersi |
| Tür | Normal |
| Etiket | S Seçmeli |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Prof. Dr. MESUT BAŞIBÜYÜK |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı, atık yönetimi süreçlerinde ortaya çıkan fiziksel, kimyasal, biyolojik ve ergonomik riskleri tanımlayabilen, risk değerlendirmesi yapabilen ve iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini uygulayabilen bireyler yetiştirmektir.
Dersin İçeriği
Atık türleri, atık yönetim hiyerarşisi, tehlikeli atıklar, geri dönüşüm süreçleri, atık toplama ve bertaraf süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği, risk değerlendirmesi, KKD kullanımı, biyolojik ve kimyasal maruziyetler, mevzuat, acil durum yönetimi ve saha uygulamaları.
Dersin Ön Koşulu
Yok
Kaynaklar
• İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (6331 Sayılı Kanun) • Atık Yönetimi Yönetmeliği • Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği • WHO ve ILO yayınları • Akademik makaleler (Scopus, Web of Science)
Notlar
İLO Ansiklopedisi
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Atık yönetimi süreçlerini ve türlerini açıklar. |
| ÖÇ02 | Atık sektöründe karşılaşılan iş sağlığı ve güvenliği risklerini tanımlar. |
| ÖÇ03 | Tehlikeli atıkların yönetiminde güvenlik önlemlerini uygular. |
| ÖÇ04 | Risk değerlendirme yöntemlerini atık yönetimine uygular. |
| ÖÇ05 | Kişisel koruyucu donanım (KKD) seçimi ve kullanımını açıklar. |
| ÖÇ06 | Mevzuat çerçevesinde atık yönetimi İSG uygulamalarını analiz eder. |
| ÖÇ07 | Acil durum ve kriz yönetimi planlarını oluşturur. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Matematik, fen, çevre ve mühendislik bilimlerinde yeterli altyapıya sahip olma | |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Matematik, fen, çevre ve mühendislik bilimlerinde sahip olduğu kuramsal bilgileri uygulayabilme | 3 |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Mühendislik problemlerini saptama, tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi | 3 |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Bir sistemi, sistem bileşenini ya da süreci analiz etme ve istenen gereksinimleri karşılamak üzere gerçekçi kısıtlar altında tasarlama becerisi | |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Mühendislik uygulamaları için gerekli olan modern teknik ve araçları, uygun analitik yöntemler ve modelleme tekniklerini seçme ve kullanma, modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi | |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi | |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Bireysel ve disiplinler arası takımlarda etkin çalışabilme | 3 |
| PÖÇ08 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Bilgiye erişebilme ve bu amaçla kaynak araştırması yapabilme, veri tabanları ve diğer bilgi kaynaklarını kullanabilme | 4 |
| PÖÇ09 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilinci; bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme | 3 |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Sözlü ve yazılı etkin iletişim kurma, en az bir yabancı dili alanındaki gelişmeleri izleyebilecek düzeyde kullanma | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanabilme | |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Mesleki gelişiminin yanı sıra, ilgi ve yetenekleri doğrultusunda bilimsel, sosyal, kültürel ve sanatsal alanlarda öğrenme gereksinimlerini belirleyerek kendini sürekli geliştirir. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Mesleki ve etik sorumluluk bilinci | 4 |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Proje yönetimi, işyeri uygulamaları, çevre ve iş güvenliği konularında bilinç; mühendislik uygulamalarının hukuksal sonuçları hakkında farkındalık | 4 |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Mühendislik çözümlerinin ve uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlardaki etkilerinin bilincinde olmak; girişimcilik ve yenilikçilik konularının farkında olmak ve çağın sorunları hakkında bilgi sahibi olmak | 3 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | • Atık yönetimine giriş • Temel kavramlar ve tanımlar | İlgili ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 2 | • Atık türleri (katı, tehlikeli, tıbbi, endüstriyel) | İlgili ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 3 | • Atık yönetim hiyerarşisi • Sürdürülebilirlik ve çevre boyutu | İlgili ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 4 | • Atık sektöründe iş kazaları ve meslek hastalıkları | İlgili ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 5 | • Fiziksel risk etmenleri (gürültü, titreşim, kesici-delici atıklar) | İlgili ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 6 | • Kimyasal riskler ve maruziyetler | İlgili ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 7 | • Biyolojik riskler (özellikle tıbbi atıklar) | İlgili ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 9 | • Risk değerlendirme yöntemleri • Örnek uygulamalar | İlgili ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 10 | • Kişisel koruyucu donanımlar (KKD) | İlgili ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 11 | • Atık toplama ve taşıma süreçlerinde İSG | İlgili ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 12 | • Geri dönüşüm tesislerinde güvenlik | İlgili ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 13 | • Tehlikeli atık bertaraf yöntemleri ve riskler | İlgili ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 14 | • Acil durum yönetimi | İlgili ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 15 | Kriz Planları | İlgili ders notları | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 2 | 10 | 20 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 5 | 5 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 5 | 5 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 10 | 10 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 68 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 2,72 | ||
| AKTS | 3 AKTS | ||