TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | EĞİTİM FAKÜLTESİ |
| SINIF ÖĞRETMENLİĞİ PR. | |
| Kod | EFMZ206 |
| Ad | Eğitimde Araştırma Yöntemleri |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 4. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 2-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 3 AKTS |
| Yerel Kredi | 2 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Lisans Dersi |
| Tür | Normal |
| Etiket | MB Meslek Bilgisi Dersleri Z Zorunlu |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Prof. Dr. FİLİZ YURTAL |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır. Bir önceki dönem grupları ve öğretim elemanları gösterilmektedir.
Prof. Dr. FİLİZ YURTAL (Bahar) (B Grubu) (Sor. Öğr. Ele.) |
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı, öğretmen adaylarının bilimsel düşünme ve araştırma okuryazarlığı becerilerini geliştirmelerini; eğitim alanındaki problemleri bilimsel bir bakış açısıyla ele almalarını ve temel araştırma süreçlerini kavramalarını sağlamaktır. Ders kapsamında öğrencilerin araştırılabilir bir problem belirlemeleri, bilimsel kaynaklara ulaşmaları ve değerlendirmeleri, araştırma soruları oluşturmaları, araştırma yaklaşımı ve desenlerini ayırt etmeleri, uygun örnekleme ve veri toplama yöntemlerini seçmeleri, temel düzeyde araştırma bulgularını yorumlamaları ve bilimsel araştırmaları etik ilkeler doğrultusunda inceleyip değerlendirebilmeleri amaçlanmaktadır.
Dersin İçeriği
Bilim, bilimsel bilgi ve bilimsel araştırmanın temel özellikleri; bilimsel düşünme ve araştırma süreci; eğitimde araştırma problemlerinin belirlenmesi; araştırmanın amacı, araştırma soruları ve hipotezler; bilimsel kaynaklara erişim ve literatür taraması; bilimsel etik ve akademik dürüstlük; APA 7 atıf ve kaynak gösterme ilkeleri; nicel, nitel ve karma araştırma yaklaşımlarının temel özellikleri; nicel ve nitel araştırma desenlerine giriş; evren, örneklem ve temel örnekleme yöntemleri; veri toplama yöntem ve araçları; geçerlik, güvenirlik ve nitel araştırmalarda araştırma niteliği; nicel ve nitel verilerin temel düzeyde analizi, sunulması ve yorumlanması; bilimsel araştırma raporunun yapısı; eğitim araştırmalarının ve bilimsel makalelerin incelenmesi ve değerlendirilmesi.
Dersin Ön Koşulu
Yok
Kaynaklar
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Erkan Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., ve Demire, F. (2021). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
Notlar
American Psychological Association. (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7th ed.). American Psychological Association. Ders kapsamında öğretim elemanı tarafından seçilecek güncel eğitim araştırmaları, bilimsel makaleler ve yardımcı ders materyalleri.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Bilim, bilimsel bilgi ve bilimsel araştırmanın temel özelliklerini açıklar. |
| ÖÇ02 | Bilimsel araştırma sürecinin temel aşamalarını ve bu aşamalar arasındaki ilişkileri açıklar. |
| ÖÇ03 | Eğitim alanındaki bir problemden hareketle araştırılabilir problem ve araştırma soruları oluşturur. |
| ÖÇ04 | Nicel, nitel ve karma araştırma yaklaşımlarını ve temel araştırma desenlerini ayırt eder. |
| ÖÇ05 | Bir araştırma problemi için uygun örnekleme ve veri toplama yöntemlerini belirler ve temel araştırma bulgularını yorumlar. |
| ÖÇ06 | Bilimsel bir araştırmayı yöntem, etik, akademik dürüstlük, atıf ve raporlama ilkeleri açısından inceler ve değerlendirir. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sınıf öğretmenliği kapsamında yer alan derslerle (Matematik, Türkçe, Fen Bilimleri, Hayat Bilgisi, Sosyal Bilgiler, Görsel Sanatlar, Müzik, Oyun ve Fiziki Etkinlikler, vb.) ilgili kavram ve ilkeleri açıklar. | |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İlkokul döneminde (1., 2., 3., 4. Sınıf) öğrenim gören öğrencilerin gelişim özelliklerine göre özgün öğrenme ortamları oluşturur. | |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Tarihsel süreç içinde yer alan önemli kişi (bilim insanları, gazeteci, ressam, yazar vb.), olay ve olguları, eğitim uygulamaları ile ilişkilendirir. | |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İlkokul dönemi (1., 2., 3., 4. Sınıf) öğretim programında yer alan derslerin (Matematik, Türkçe, Fen Bilimleri, Hayat Bilgisi, Sosyal Bilgiler, Görsel Sanatlar, Müzik, Oyun ve Fiziki Etkinlikler, vb.) öğretiminde uygun öğretim strateji, yöntem ve teknikleri kullanır. | |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sanatsal eser ve çalışmaların, öğrenci gelişimine katkısının farkında olur ve öğretim uygulamalarına yansıtır. | |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sınıf öğretmenliği alanında yaşanan problemlerin çözümünde, bilimsel süreç becerilerini kullanır. | 5 |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerinin gelişimine uygun yöntem ve teknikleri kullanır. | 3 |
| PÖÇ08 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Öğretme-öğrenme sürecini, öğrencilerin gelişim özelliklerini, bireysel farklılıklarını ve konu alanının özelliklerini dikkate alarak planlar/ uygular/değerlendirir. | |
| PÖÇ09 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Öğretim süreçlerinin ve öğrenme ürünlerinin değerlendirilmesinde, farklı ölçme ve değerlendirme yöntem ve tekniklerini kullanır. | 2 |
| PÖÇ10 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Etkili öğretme-öğrenme süreçlerini oluşturmak için uygun materyalleri geliştirir ve bu süreçte bilişim teknolojilerini etkin biçimde kullanır. | 2 |
| PÖÇ11 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Öğretim süreçlerini yürütürken karşılaşılan sorunların çözümünde, hem bireysel hem de ilgili diğer kişilerle (aile, öğretmen, yönetici vb.) birlikte sorumluluk alır. | |
| PÖÇ12 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Öz değerlendirme yaparak mesleki bilgi ve becerilerini geliştirir. | 2 |
| PÖÇ13 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Bireysel öğrenme becerisi ile edindiği bilgileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir. | 5 |
| PÖÇ14 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | İlgi ve yetenekleri doğrultusunda bilimsel, kültürel, sanatsal, sosyal ve teknolojik alanlarda eğitim gereksinimlerini karşılar. | 3 |
| PÖÇ15 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Alanı ile ilgili konularda düşüncelerini ve önerilerini yazılı ve sözlü olarak paylaşır. | 5 |
| PÖÇ16 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Eğitsel süreçteki paydaşları (öğrencileri, öğretmen arkadaşları, okul yönetimi ve veli) ile etkili iletişim kurar ve aile katılımını sağlamak için stratejiler geliştirir. | |
| PÖÇ17 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Eğitim-öğretim sürecinde, eğitimin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun davranır. | |
| PÖÇ18 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Yaşam boyu öğrenme kapsamında öğrencilerini, içinde bulunduğu sosyal çevresini ve toplumu geliştirmek için proje ve etkinlikler tasarlar. | 2 |
| PÖÇ19 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Yakın çevresinde, ülkesinde ve dünyada ortaya çıkan bilimsel, sanatsal, sosyal, ekonomik ve teknolojik olgu ve olayları takip ederek eğitsel uygulamalarına yansıtır. | 5 |
| PÖÇ20 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Öğretimi planlama, uygulama ve değerlendirmede, sınıf öğretmenliği alanının çok disiplinli ve disiplinler arası olma özelliğini dikkate alır. | 2 |
| PÖÇ21 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Birleştirilmiş sınıflarda, öğretimi planlama, uygulama ve değerlendirme bilgi ve becerisine sahip olur. | |
| PÖÇ22 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Alanı ile ilgili gelişmeleri yabancı/uluslar arası kaynaklardan takip eder. | 3 |
| PÖÇ23 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Evrensel ve kök değerleri benimseyerek öğrencilerine ve çevresine rol model olur. | |
| PÖÇ24 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Günlük ve mesleki yaşamında, Türkçeyi doğru ve etkili biçimde kullanarak model olur. | 3 |
| PÖÇ25 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | İlkokul öğretmeni olarak insan ve çocuk haklarının evrenselliği, sosyal adalet, kalite kültürü, çevre, sağlık ve iş güvenliği konularında bilgili ve duyarlıdır. | 2 |
| PÖÇ26 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Eğitim felsefeleri ile eğitim programları arasındaki ilişkiyi analiz ederek öğretim uygulamalarına yansıtır. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Dersin tanıtımı; bilim, bilimsel bilgi ve bilimsel araştırma | Ders bilgi paketinin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 2 | Bilimsel düşünme ve bilimsel araştırma süreci | İlgili bölümün okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 3 | Araştırma problemi, amaç, araştırma soruları ve hipotezler | Örnek araştırma problemlerinin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama, Grup Çalışması |
| 4 | Bilimsel kaynaklara erişim ve literatür taraması | Belirlenen konuda bilimsel kaynak bulma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Alıştırma ve Uygulama, Grup Çalışması |
| 5 | Bilimsel etik, akademik dürüstlük, atıf ve APA 7 | Örnek atıf ve kaynakçaların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Grup Çalışması |
| 6 | Nicel, nitel ve karma araştırma yaklaşımları | Örnek araştırmaların okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama, Grup Çalışması |
| 7 | Nicel araştırma desenlerine giriş: tarama, ilişkisel ve deneysel araştırmalar | Örnek makalelerin yöntem bölümlerinin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma, Grup Çalışması |
| 8 | Ara Sınav | Sınava Hazırlık | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 9 | Evren, örneklem ve temel örnekleme yöntemleri | Örnek araştırmalarda örneklem inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma, Grup Çalışması |
| 10 | Veri toplama yöntem ve araçları: anket, ölçek, test, görüşme, gözlem ve doküman | Veri toplama araçlarının incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama, Grup Çalışması |
| 11 | Nitel araştırmada geçerlik ve güvenirlik; | Bölüm okuması ve hazırlık sorularının yanıtlanması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama, Grup Çalışması |
| 12 | Geçerlik, güvenirlik ve nitel araştırmalarda araştırma niteliği | Örnek yöntem bölümlerinin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama, Grup Çalışması |
| 13 | Verilerin analizi, sunulması ve yorumlanmasına giriş | Örnek tablo, grafik ve nitel bulguların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Gösterip Yaptırma, Grup Çalışması |
| 14 | Bilimsel araştırma raporunun ve makalenin yapısı | Bir bilimsel makalenin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Gösterip Yaptırma, Grup Çalışması |
| 15 | Eğitim araştırmalarının bütüncül incelenmesi ve değerlendirilmesi | Seçilen makalenin değerlendirilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Gösterip Yaptırma, Grup Çalışması |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınava hazırlanma | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınava hazırlanma | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Değerlendirme (Sınav) Yöntemleri ve Kriterleri
Güncel dönem payları henüz belirlenmemiştir. Bir önceki dönem payları gösterilmektedir.
| Değerlendirme Türü | Yarıyıl İçi / Yıl İçi Etkisi | Yarıyıl Sonu / Yıl Sonu Etkisi |
|---|---|---|
| 1. Ara Sınav | 50 | 20 |
| 1. Ödev | 50 | 20 |
| Genel Değerlendirme | ||
| Yarıyıl İçi / Yıl İçi Toplam | 100 | 40 |
| 1. Yıl Sonu Sınavı | - | 60 |
| Genel Toplam | - | 100 |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 2 | 28 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 12 | 12 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 6 | 6 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 8 | 8 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 82 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 3,28 | ||
| AKTS | 3 AKTS | ||