Genel Bilgi
| Birim | REKTÖRLÜK |
| Alan Dışı Dersler Koordinatörlüğü | |
| Kod | SD0809 |
| Ad | Sürdürülebilir Yönetim Ve Liderlik |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz ve Bahar |
| Süre (T+U) | 2-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 3 AKTS |
| Yerel Kredi | 2 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Üniversite Dersi |
| Etiket | ÜOD Üniversite Ortak Ders |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Öğr. Gör. Dr. SEZER ALPER ZEREYALP |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Öğr. Gör. Dr. SEZER ALPER ZEREYALP
(Güz)
(A Grubu)
(Sor. Öğr. Ele.)
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu ders, öğrencilere liderlik kavramının kuramsal temellerini tanıtmayı; klasik ve çağdaş liderlik yaklaşımlarını karşılaştırmalı biçimde incelemeyi; ve edinilen kuramsal bilginin farklı disiplinlerdeki mesleki ve akademik bağlamlara nasıl uygulanabileceğine dair eleştirel bir bakış açısı kazandırmayı amaçlamaktadır. Ders, klasik ve çağdaş liderlik kuramlarını izleyen bir temel üzerine, dönem sonunda Sürdürülebilir Liderlik ve Yönetim çerçevesiyle (Hargreaves & Fink, 2006; Avery & Bergsteiner, 2010) sentezlenen bütüncül bir bakış açısı sunmayı hedeflemektedir.
Dersin İçeriği
Bu ders, liderlik kavramının tanımlanmasından başlayarak yönetim ile liderlik arasındaki temel farkları ele alır ve liderlik araştırmalarının tarihsel gelişimini izler. Özellik ve davranışsal kuramlar (Stogdill, Ohio State, Michigan, Blake & Mouton), durumsallık kuramları (Fiedler, Hersey-Blanchard, Yol-Amaç Teorisi, LMX), dönüşümcü ve karizmatik liderlik yaklaşımları (Burns, Bass, House, Conger-Kanungo) ile hizmetkâr, otantik, dağıtımcı ve etik liderlik gibi çağdaş post-heroik modeller karşılaştırmalı biçimde incelenir. Duygusal zekâ, değişim ve kriz liderliği ile kültürlerarası liderlik (GLOBE çalışması) konularının ardından ders, Hargreaves & Fink'in Sürdürülebilir Liderlik ilkeleri ve Avery & Bergsteiner'in Honeybee/Locust modeliyle sentezlenerek sonlandırılır. Ders sonunda öğrenciler, farklı liderlik kuramlarını eleştirel biçimde değerlendirebilecek ve bu kuramları uzun vadeli, kapsayıcı ve sürdürülebilir bir liderlik anlayışı etrafında bütünleştirebilecektir.
Dersin Ön Koşulu
Kaynaklar
Northouse, P. G. (2021). Leadership: Theory and Practice (9th ed.). SAGE Publications.
Notlar
Ders Notları
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Liderlik kavramını yönetim kavramından ayırt eder ve temel liderlik kuramlarının tarihsel gelişimini açıklar. |
| ÖÇ02 | Özellik, davranışsal ve durumsallık temelli liderlik kuramlarını karşılaştırmalı olarak analiz eder. |
| ÖÇ03 | Dönüşümcü, hizmetkâr, otantik ve dağıtımcı liderlik gibi çağdaş yaklaşımları kuramsal çerçeveleriyle değerlendirir. |
| ÖÇ04 | Farklı liderlik kuramlarının örgütsel ve toplumsal bağlamlardaki uygulanabilirliğini eleştirel biçimde tartışır. |
| ÖÇ05 | Duygusal zekâ, etik ve kültürlerarasılık gibi kavramların liderlik pratiğine etkisini yorumlar. |
| ÖÇ06 | Edindiği kuramsal bilgiyi kendi disiplini ve gelecekteki mesleki/akademik yaşamındaki liderlik pratikleriyle ilişkilendirir. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Liderliğe Giriş: Tanım, Kapsam ve Yönetim–Liderlik Ayrımı | Konuyla İlgili kaynakların ve temel kavramların gözden geçirilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap |
| 2 | Liderlik Çalışmalarının Tarihsel Gelişimi ve Kuramsal Yaklaşımlara Genel Bakış | Konuyla İlgili kaynakların ve temel kavramların gözden geçirilmesi. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 3 | Özellik (Trait) Yaklaşımı: Büyük Adam Teorisi ve Stogdill'in Araştırmaları | Konuyla İlgili kaynakların ve temel kavramların gözden geçirilmesi. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 4 | Davranışsal Yaklaşımlar I: Ohio State ve Michigan Üniversitesi Çalışmaları | Konuyla İlgili kaynakların ve temel kavramların gözden geçirilmesi. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 5 | Davranışsal Yaklaşımlar II: Blake & Mouton Yönetim Izgarası (Managerial Grid) | Konuyla İlgili kaynakların ve temel kavramların gözden geçirilmesi. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 6 | Durumsallık Kuramları I: Fiedler'in Durumsallık Modeli | Konuyla İlgili kaynakların ve temel kavramların gözden geçirilmesi. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 7 | Durumsallık Kuramları II: Hersey & Blanchard Durumsal Liderlik Teorisi | Konuyla İlgili kaynakların ve temel kavramların gözden geçirilmesi. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 9 | Yol-Amaç Teorisi (House) ve Lider-Üye Etkileşimi (LMX) Kuramı | Konuyla İlgili kaynakların ve temel kavramların gözden geçirilmesi. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 10 | Dönüşümcü (Transformational) ve Etkileşimci (Transactional) Liderlik: James MacGregor Burns and Bernard M. Bass'ın Katkıları | Konuyla İlgili kaynakların ve temel kavramların gözden geçirilmesi. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 11 | Karizmatik Liderlik ve Vizyoner Liderlik Yaklaşımları | Konuyla İlgili kaynakların ve temel kavramların gözden geçirilmesi. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 12 | Hizmetkâr Liderlik (Servant Leadership) ve Otantik Liderlik | Konuyla İlgili kaynakların ve temel kavramların gözden geçirilmesi. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 13 | Dağıtımcı / Paylaşılan Liderlik ve Etik Liderlik | Konuyla İlgili kaynakların ve temel kavramların gözden geçirilmesi. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 14 | Duygusal Zekâ ve Liderlik; Değişim ve Kriz Yönetiminde Liderlik | Konuyla İlgili kaynakların ve temel kavramların gözden geçirilmesi. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 15 | Sürdürülebilir Liderlik ve Yönetim: Dönem Sentezi (GLOBE Çalışması) | Konuyla İlgili kaynakların ve temel kavramların gözden geçirilmesi. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | ||
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 3 | 42 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 1 | 1 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 2 | 2 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 75 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 3,00 | ||
| AKTS | 3 AKTS | ||