TİB805 Mukayeseli Fıkıh Usulü

6 AKTS - 3-0 Süre (T+U)- . Yarıyıl- 3 Yerel Kredi

Genel Bilgi

Kod TİB805
Ad Mukayeseli Fıkıh Usulü
Yarıyıl . Yarıyıl
Süre (T+U) 3-0 (T-U) (17 Hafta)
AKTS 6 AKTS
Yerel Kredi 3 Yerel Kredi
Eğitim Dil Türkçe
Seviye DOKTORA
Tür Normal
Öğretim Şekli Yüz Yüze Öğretim
Bilgi Paketi Koordinatörü Prof. Dr. NASİ ASLAN


Dersin Amacı

Mütekellimin ve hanefi metodunun mukayesesi.

Dersin İçeriği

Fıkıh Usulüne dair ana konuları karşılaştırmalı olarak ele alınması.

Dersin Ön Koşulu

Yok

Kaynaklar

Zekiyüddin Şaban, Fıkıh Usulü

Notlar

Yunus Apaydın, Fıkıh usulü/Sahih anlam


Dersin Öğrenme Çıktıları

Sıra Dersin Öğrenme Çıktıları
ÖÇ01 Dinî ilimler alanında temel bilgileri, kavramları, görüşleri ve tarihsel süreçleri özümser.
ÖÇ02 İslâm dininin temel kaynaklarından yararlanır ve günümüz için geçerli yorumlar yapar.
ÖÇ03 Çağdaş gelişme ve sorunlar karşısında objektif, eleştirel ve bütüncül bir yaklaşım ortaya koyabilir.
ÖÇ04 Bilimsel araştırma yöntem ve tekniklerini uygular.


Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi

Sıra Tür Program Öğrenme Çıktıları Duzey
PÖÇ01 Bilgi - Kuramsal, Olgusal İlgili alanda bilimsel bilgi oluşturacak veri toplama, literatür inceleme ve analiz yapma becerisini kazanmak 3
PÖÇ02 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Bilimsel araştırma sürecine ilişkin yöntem bilgi ve becerisinde ustalaşmış olmak
PÖÇ03 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Bilimsel çalışmalarında kuramsal, yöntemsel ve uygulama bağlamında en az bir alanda katkı sağlama becerisini kazanmak
PÖÇ04 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Eleştirel bir değerlendirme ve sentez yapma yeterliliği kazanmak 4
PÖÇ05 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Yeniliklere ve yeni fikirlere açık olma ve yeni fikirler üretebilme becerisi kazanmak
PÖÇ06 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Disiplinler arası çalışabilme becerisine sahip olmak ve farklı alanlardaki kuram, yöntem ve uygulamaları ilgili alana adapte edebilme becerisi kazanmak 2
PÖÇ07 Bilgi - Kuramsal, Olgusal İlgili alandaki teknolojik gelişmeleri, bilimsel ilerlemeleri ve bilgi teknolojilerini yakından takip etmek
PÖÇ08 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Akademik yazım alışkanlığına katkı sağlayacak alanı ile ilgili yayın yapmak
PÖÇ09 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Uzmanlık alanları ile ilgili olarak ulusal ve uluslar arası çevrelerle iletişim kurabilme becerisi kazanmak
PÖÇ10 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Akademik hayatın gerektirdiği düzeyde davranış ve etik duyarlılığa sahip olmak 3


Haftalık Akış

Hafta Konu Ön Hazırlık Yöntemler
1 GİRİŞ: Ders konusunda genel bilgi. Dersin kaynaklarını ve yöntemini tanıtma. Fıkıh usulünün tanımı, sistematiği, işlevi. Fıkıh usûlünün tedvini ve tedvin yöntemleri. KİTAB: Kaynak kavramı. İslam Hukukunun Kaynakları. Kaynak ve yöntem mahiyetli deliller. Kitâb’ın tanımı ve tanımın izahı. Kitabın genel muhtevası. Yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım
2 KİTAB: Kitabın genel muhtevası. Lâfız-Mâna Bütünlüğü. Dini hükümleri bilmenin yolları SÜNNET: Vahyin kısımları. Sünnetin kaynak değeri. Sünnetin Kısımları. -yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap
3 SÜNNET: Haber teorisi. Âhad haberin kabul şartları. Zâhir ve bâtın inkıtâ’ İCMÂ: İcmâın tanımı ve mahiyeti. İcmâın rüknü, şartı ve icmâ ehliyeti. -yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap
4 İCMÂ: İcmâın senedi, mertebeleri, hükmü, türleri, kaynak değeri, deliller hiyerarşisindeki yeri ve günümüzdeki işlevi Öncekilerin Şerati, Sahabe Sözü, Medine Ehli’nin Ameli - yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap
5 KIYAS : Kıyasın gerekliliği, tanımı, rükünleri, kaynak değeri ve şartları. İSTİHSAN: İstihsan düşüncesi. İstihsanın tanımı, kaynak değeri, çeşitleri. - yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap
6 ISTISLAH ve ISTISHÂB HÂKİM: Hüküm konusunun sistematiği. İslâm hukukunda hâkim kimdir/Aklın teşrideki yeri. Araç olarak aklın kullanımı (Tefakkuh, re’y, ictihâd, ,kıyâs, istihsân, makâsıd) - yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap
7 HÜKÜM VE HÜKMÜN KISIMLARI1: Hükmün tanımı ve izahı. Hükmün kısımları/Teklifî hüküm/Vacib’in Türleri HÜKÜM VE HÜKMÜN KISIMLARI: Azimet-ruhsat; Edâ-kazâ. Hükmün kısımları/Vaz’î hüküm yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap
8 Ara Sınavlar - yok Ölçme Yöntemleri:
Yazılı Sınav
9 MAHKÛM FÎH VE MAHKÛM ALEYH: Mahkûm aleyhin tanımı. Teklif ve ehliyet kavramları. Ehliyet aşamaları. Ehliyet arızaları. Mahkûm fîhin tanımı ve şartları - yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım
10 ELFÂZ BAHİSLERİ: HÂSS LÂFIZ: Konunun sistematikteki yeri. Hanefi elfaz taksimi. Hâss lâfzın tanımı, çeşitleri, hükmü. Örnekler. ELFÂZ BAHİSLERİ: EMİR-NEHİY1: Emrin tanımı, mucebi, delaleti, edâ-kazâ, Edâ çeşitleri, Kazâ çeşitleri. - yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap
11 ELFÂZ BAHİSLERİ: EMİR-NEHİY2: Husn-kubh (hâkim bahsinde de geçti), Nehyin tanımı, türleri, ELFÂZ BAHİSLERİ: ÂMM LÂFIZ VE ÂMMIN TAHSİSİ: Âmm’ın tanımı, hükmü. Örnekler. Âmm lâfzın tahsisi. - yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap
12 MÂNAYA DELÂLETİNİN AÇIKLIĞI BAKIMINDAN LÂFIZLAR: Zâhir, nass, müfesser ve muhkem lâfızlar. MÂNAYA DELÂLETİNİN KAPALILIĞI BAKIMINDAN LÂFIZLAR: Hafî, müşkil, mücmel, müteşabih lâfızlar. - yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap
13 KULLANIMI BAKIMINDAN LÂFIZLAR DELÂLET BAKIMINDAN LÂFIZLAR: Hakikat, mecaz, sarih ve kinâye lâfızlar DELÂLETİ BAKIMINDAN LÂFIZLAR: İbârenin delâleti, işaretin delâleti, delâletin delâleti, iktizânın delâleti. - yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap
14 BEYÂN TEORİSİ - yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap
15 TEARUZ VE TERCİH - yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap
16 Yarıyıl Sonu Sınavları - yok Ölçme Yöntemleri:
Yazılı Sınav
17 Yarıyıl Sonu Sınavları - yok Ölçme Yöntemleri:
Yazılı Sınav


Öğrenci İş Yükü - AKTS

Çalışmalar Sayısı Süresi (Saat) İş Yükü (Saat)
Ders ile İlgili Çalışmalar
Ders (Sınav haftaları dahil değildir) 14 3 42
Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) 14 5 70
Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar
Ödev, Proje, Diğer 0 0 0
Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) 1 15 15
Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı 1 30 30
Toplam İş Yükü (Saat) 157
Toplam İş Yükü / 25 (s) 6,28
AKTS 6 AKTS